Artistieke tocht tussen Libanon en Mauritanië

In haar geest van openheid voor de verschillende culturen en talen van de wereld, stelde het Festival van Fès voor Heilige Muziek van de Wereld het in grote getale aanwezige publiek op 10 juni in het Musée Batha voor om de Aramese, Syrische en Byzantijnse gezangen te ontdekken met de Libanese zangeres Abir Nehme. Als ervaren musicologe die de subtiliteiten van de heilige muziek en de Libanese tarab goed kent, belichaamt Abir Nehme de antieke emotie van de Syrische gezangen en de Aramese taal, die wordt beschouwd als een taal die met uitsterven wordt bedreigd. Gedreven door een persoonlijk geloof en een passie voor spiritualiteit, probeert Abir Nehme via het gezang deze taal, die haar oorsprong vindt in de Oudheid, nieuw leven in te blazen. Het Aramees, de taal die door Jezus Christus werd gesproken, werd immers rond 200 n.Chr. en tot aan de Arabische verovering in de 7e eeuw de meerderheidstaal onder de Joden in Palestina en elders in het Midden-Oosten. Met haar engelachtige stem die de geesten dwingt om voorbij de dagelijkse gedachten te dwalen, vertolkte Abir Nehme op meesterlijke wijze in het Aramees en het Arabisch stukken die Christus, de Maagd Maria en de goddelijke liefde loven. Het gaat onder meer om «Halleluia», «Ya Maryam» of «Halel, Halel», titels die ze putte uit een repertoire dat gekenmerkt wordt door de christelijke, oosterse en Arabische diversiteit.

Gedreven door het uiterst levendige geheugen van een bijbels Nabije Oosten, combineert ze via haar gezang verleden en heden en put ze uit een heilige en contemplatieve liturgie. Met de vocale erfenis van het gregoriaans en orthodox in zich, is ze ook voortdurend op zoek naar de rijkdom van de tradities van de wereld, terwijl ze diep verbonden blijft met haar eigen traditie. Als vertegenwoordigster van de tolerantie tussen religies en een moderne openheid gericht op ideeën van grootsheid en universele majesteit, sloot Abir Nehme haar opmerkelijke ontmoeting met het publiek van het Festival van Fès af met «Al'Taryak'Ito», een traditioneel Syrisch gezang uit het boek van de religieuze ambten «Shimo». Vóór Abir Nehme werd het publiek van het Festival van Fès voor Heilige Muziek van de Wereld betoverd door het optreden van een ander vrouwelijk figuur, de Mauritaanse Coumbane Mint Ely Warakane, die op zondag 9 juni optrad in het Musée Batha. Als waardige erfgename van de grote meesters van de kunst van de Mauritaanse griots, liet Coumbane Mint Ely Warakane de toeschouwers van het Festival van Fès een unieke akoestische ervaring beleven, bij de ontdekking van de kunst van de Mauritaanse griots, deze unieke kunst die representatief is voor een Mauritanië dat de schakel blijft tussen het witte en het zwarte Afrika. Zowel geleerd als klassiek, is de kunst van de Mauritaanse griots de uitdrukking van de Hassanide-cultuur. Zoals alle traditionele poëzie is het ook het resultaat van een openbaring en het buitengewone ontmoetingspunt tussen het Arabisch-Berberse universum en het zwarte universum van West-Afrika. Met haar charismatische zachtheid en haar rauwe en gepassioneerde stem, die hallucinerend wordt wanneer ze zich vermengt met het frenetieke geklap van handen, prees Coumbane Mint Ely Warakane de oude hoogwaardigheidsbekleders van de stammen, waarbij ze de krijgers en de kampementen van weleer opriep. Door populaire poëzie in het Hassâniyya (Arabisch dialect) te zingen, en klassieke gedichten zoals de oude «qasîdas», een soort epos in klassiek Arabisch, slaagde Coumbane Mint Ely Warakane erin het publiek te betoveren met een magisch optreden waarvan alleen zij het geheim kent.

De artistieke reis van het Festival van Fès voor Heilige Muziek van de Wereld werd op dinsdag 11 juni voortgezet met de Marokkaanse zangeres Aicha Redouane, die het publiek een artistiek project presenteerde getiteld «Aman, de wateren». Gepassioneerd door Arabische muziek en tarab, keert Aicha Redouane via dit project terug naar haar Amazigh-wortels, wat volgens haar een eerbetoon is aan haar grootouders die haar hun liefde gaven en haar met wijsheid het respect voor het leven leerden. Van de kracht van de berg tot het zachte gemurmel van de beek, Aicha Redouane betoverde het publiek van Fès met het scherpe timbre van haar stem, broos en dramatisch. Bewoond door de bergachtige uitgestrektheid van de Atlas en de trots van de poëtische declamaties gezongen door trotse Amazigh-vrouwen, bezong ze met gratie en zachtheid de zuiverheid van het water en de oorsprong ervan.

Fournisseur / Bron : Afaf Razouki, Le Matin